1) Πόσα χρόνια ασχολείστε με το ραδιόφωνο; Κάποιο παιδικό σας όνειρο σας οδήγησε σ' αυτήν την ανάγκη έκφρασης; Η μουσική είναι αναμφίβολα για έναν άνθρωπο σαν κι εσάς, η απόλυτη, νομίζω, μορφή έκφρασης. Το έχετε αποδείξει με την πορεία σας όλα αυτά τα χρόνια.
Ασχολούμαι από το μακρυνό 1980. Αρχικά στο Β πρόγραμμα, μετά το ’86 σε ιδιωτικά. (Κανάλι 15, Γ πρ/μμα, 902 αριστερά στα FM, SKY, Αθήνα 9,84). Από το ’84 έως το ’88 είχα θέση τομεάρχη στο Β πρόγραμμα. Το ίδιο το ραδιόφωνο είναι μαγικό μέσον και η ολοκληρωτική αφοσίωσή μου στη Μουσική και τη δισκογραφία, το περιέχει. Ραδιόφωνο σημαίνει: επαφή με το γήινο και το επικοινωνιακό. Λίγο είναι αυτό όταν σκέφτεσαι μουσικά;
2) Η πρώτη στάση στην ραδιοφωνική σας περιπλάνηση, ποια και σε ποιο σταθμό ήταν;
3) Είναι απαράδεκτο που δεν γνωρίζω αναλυτικά την καλλιτεχνική σας ταυτότητα, αλλά επειδή μου δίνεται η ευκαιρία μέσω του ΑΔΕΣΜΕΥΤΟΥ ΤΥΠΟΥ, να παρουσιάσω στους αναγνώστες, αναλυτικά, τον Νότη Μαυρουδή, μπορείτε να μου μιλήσετε αναλυτικά για εσάς και την πορεία σας;
Είναι δύσκολο να απαντήσω «αναλυτικά» για κάτι που περιέχει 63 χρόνια ζωής. Κρατήστε πως συνεχίζω να …απολαμβάνω τις μύριες αντιθέσεις και αντιφάσεις μιας καλλιτεχνικής ζωής μια μουσικής πραγματικότητας. Πάντως, ξεκίνησα να μελετάω κλασική κιθάρα στα 13 μου χρόνια. Από το 1964 άρχισα την δισκογραφία μου στο ελληνικό τραγούδι και από τότε έγιναν πολλά πράγματα.
4) Είχατε ραδιοφωνικά πρότυπα και εάν ναι, ποια ήταν;
Ήταν οι παλαιοί ραδιοφωνιτζήδες που τους άκουγα δίχως να θυμάμαι Πολλά ονόματα. Η Τόνια Καράλη, η Μαρία Μαλατέστα, η Ρηνιώ Παπανικόλα και πολλοί άλλοι που μου φτιάχναν τοπίο μαγικό.
5) Τι συμβόλιζε και τι συμβολίζει το ραδιόφωνο για εσάς;
Πολλά! Άμεσο λόγο, αποκτάς την τέχνη του περιεκτικού λόγου, παίρνεις μηνύματα για το τι είναι επικοινωνιακό, γήινα πνευματικό, να παίρνεις αποστάσεις από την υπνηλία που μπορεί να σου προσφέρει μια τέχνη πολύπλοκη και ανούσια, σου γνωρίζει έναν ολόκληρο κόσμο που διαφορετικά κρύβεται στις παρυφές της κοινωνίας. Και δεν παραλείπω την ουσιαστική πληροφόρηση και ενημέρωση. Μη ξεχνάμε πως το πρώτο πράγμα που έκανε (και κάνει) η κάθε εξουσία, είναι η κατάληψη των ραδιοφώνων και της τηλεόρασης. Τώρα, σειρά θα έχει το internet…
6) Τι διαφορές επισημαίνετε ανάμεσα στη Δημόσια και την Ιδιωτική Ραδιοφωνία;
Τουυλάχιστον για την κρατική, αρκετές, αλλά με την προσπάθεια των τελευταίων χρόνων της κρατικής ραδιοφωνίας να μοιάσει της ιδιωτικής (για ακροαματικότητες κλπ) αυτή η ποιοτική διαφορά που υπάρχει, οσονούπω, θα ελαχιστοποιηθεί. Ακόμα όμως μπορεί κανείς να παρατηρήσει περισσότερη αφοσίωση σε σοβαρές εκπομπές και προβληματισμούς. Εάν χάσουμε και αυτό, χάνουμε μια σπουδαία παράδοση στην επικοινωνιακή μας συλλογική συνείδηση. Εάν τώρα εννοείτε την Δημοτική ραδιοφωνία, τότε και εκεί είναι μια άλλη μελαγχολική ιστορία. Έως ιστορία για αγρίους. Ωστόσο, πρέπει να επισημάνω πως αναφέρομαι στην πλειοψηφία των Δημοτικών και ιδιωτικών ραδιοφώνων. Υπάρχουν ασφαλώς μεμονωμένες ραδιοφωνικές ώρες, που έχουν ενδιαφέρον. Ας τις ψάξουμε.
7) Ποιο ήταν κατά τη γνώμη σας το πρόσωπο του ραδιοφώνου μέχρι την έναρξη της Ιδιωτικής Ραδιοφωνίας το 1987, ποιο όλα αυτά τα 20 χρόνια και ποιο την τελευταία 5ετια που "αυτοεντάχτηκε το " play list" στις ραδιοφωνικές συχνότητες;
Επαναλαμβάνω, πως το κύριο χαρακτηριστικό της Κρατικής ήταν η απενεχοποίηση των ακροαματικοτήτων των παραγωγών. Καμία υποχρέωση για νούμερα και δείκτες. Αυτό βέβαια δεν είναι πάντα καλό για έναν σταθμό γιατί κινδυνεύει να πέσει στην απόλυτη απαξίωση αν δεν φροντίσει να κρατήσει επαφή με τις μάζες. Μια κατάλληλη πολιτική όμως της κατεύθυνσης μπορεί να κάνει το «σκάφος» να πάρει καλό δρόμο. Χρειάζονται διευθυντικά και τομεαρχικά στελέχη που να μελετήσουν επαρκώς τις συνθήκες ζωής του Μέσου. Τα 20 χρόνια που αναφέρεστε είναι περίοδος που έδειξε πως τα ιδιωτικά δεν αντέχουν τα βάρη μιας τέτοιας διαδρομής. Εγώ θα προσέθετα πως δεν ήταν και έτοιμα να αντιμετωπίσουν ιδεολογικά (και αισθητικά) τις εποχές και την αναζήτηση του κόσμου για έναν κόσμο διαφορετικό, που ψάχνει και ψάχνεται για μια δική του «νέα τάξη πραγμάτων» στον ευρύτατο χώρο της επικοινωνίας. Όσο για το «play list» ε, αυτό είναι αποτέλεσμα τερατογέννεσης των φοβισμένων γιάπις με τους στυγνούς εμπόρους του ραδιοφωνικού και δισκογραφικού μάρκετινγκ, καθώς και με όλους τους πρόθυμους υποτακτικούς της ραδιοφωνικής ασυνειδησίας…
8) Σ' αυτά τα "αόρατα" ... "ΠΕΤΡΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ", με την ένταξη του play list, τι προσπαθούν να κάνει το Κεφάλαιο, που αποφασίζει και σκέπτεται για εμάς; Ακυρώνεται μ' αυτόν τον τρόπο ο ραδιοφωνικός και μουσικός παραγωγός; Εν κατακλείδι, ακυρώνεται ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, για να παραδώσει μετά από κάποια χρόνια τη θέση του σε ένα "ανθρωποειδές ρομπότ"΄;
Απαντάτε ταυτόχρονα με την ερώτηση. Στην ουσία, η όποια επικράτηση του «play list» είναι ουσιαστικά η επικράτηση των δισκογραφικών εταιρειών στην επικοινωνιακή αγορά. Διότι, οι δισκογραφικές εταιρίες, αφού κατασπάραξαν το ελληνικό τραγούδι και τους χυμούς του, αφού κατάφεραν να απαξιώσουν στις συλλογικές συνειδήσεις το τεράστιο υλικό που παρήγαγαν οι ίδιες, τώρα πλέον θέλουν να κατασπαράξουν και τα Μέσα που το προβάλλουν. Έχουν όμως ως αντίπαλο κάτι που τους ξέφυγε στην πορεία και μπήκε για καλά στα σπίτια των νοικοκυραίων καταναλωτών: το Διαδίκτυο!
9) Η τεχνολογία τρέχει με ταχύτητα φωτός. Θα σταματήσει άραγε πουθενά η τεχνολογική και ανθρώπινη κατρακύλα; Ακόμα ονειρευόμαστε, ακόμη ερωτευόμαστε, ακόμα πονάμε κι ακόμα αγαπάμε. Και ίσως οι σημερινοί 20 χρονοι πιο δυνατά απ' όλους μας. Το τραγούδι, όχι μονάχα το ελληνικό αλλά και το παγκόσμιο, δεν μιλά γι' αγάπη, αλλά για καψούρα. Τι έχει συμβεί κατά τη γνώμη σας; "Δολοφονήθηκαν" οι ανθρώπινες αξίες και το ανθρώπινο όραμα;
Διαφωνώ. Δεν υπάρχει «τεχνολογική κατρακύλα». Η τεχνολογία είναι ένας δρόμος πάντα ανοιχτός που θα τον διανύσουν οι κοινωνίες πάραυτα. Το ότι ζούμε σήμερα με τον ηλεκτρισμό, το ότι η ιατρική έχει κάνει τόσες κατακτήσεις, είναι αποτελέσματα της εξέλιξης των τεχνολογιών. Δεν μπορεί να υπάρξει διαφορετική εξέλιξη. Το ζητούμενο είναι πλέον (και μόνο) να είμαστε ΕΜΕΙΣ πνευματικά προετοιμασμένοι έτσι ώστε να μπορούμε να επιλέγουμε κατάλληλα για την ψυχή μας, κομμάτια μουσικής. Το διαδίκτυο έχει τα πάντα! Το κλικ το κάνουμε εύκολα. Το ζήτημα είναι η ΕΠΙΛΟΓΗ! Συνεπώς, οι «ανθρώπινες αξίες – όραμα κλπ» δεν δολοφονήθηκαν, παρ’ όλη την γενικευμένη κρίση. Μένει σε μας να ψάξουμε για να βρούμε. Καλά πνευματικά προϊόντα υπάρχουν. Θα τα βρούμε όμως μόνοι μας, χωρίς διαφήμιση και φανφάρες ή –γιατί όχι;- ας αποκτήσουμε την ικανότητα να αποφύγουμε την πλύση εγκεφάλου από τον καταιγισμό της διαφημιστικής υστερίας…
10) Τώρα σε ποιον σταθμό είστε;
Μόλις πριν έναν μήνα έφυγα από τον Αθήνα 9,84 και από τον Ιανουάριο του 2.008 θα είμαι στη συχνότητα του ΄Γ προγράμματος.
11) Είστε αισιόδοξος για το μέλλον του ραδιοφώνου; Θα εξακολουθήσει να υπάρχει αυτό το γκρίζο και συννεφιασμένο τοπίο, χωρίς την ελπίδα να έλθουν ... Αλκυονίδες Μέρες;
Όλα θα εξαρτηθούν από τις εξελίξεις. Κοινωνικές, πολιτικές, οικονομικές, πνευματικές, εκπαιδευτικές… Το ραδιόφωνο δεν είναι ένα μέσον ξεκομμένο από το σώμα της κοινωνίας. Είναι μέρος αυτής. Συνεπώς, η πορεία του θα εξαρτηθεί από το status και τον ρόλο που θα διαδραματίσει ο ίδιος ο πολίτης με τα κεκτημένα που θα απαιτήσει. Δεν είναι ο χώρος όμως που μπορεί να μας απασχολήσει ένα τόσο δαιδαλώδες θέμα, καθαρά πολιτικού περιεχομένου…
12) Για το μέλλον του τραγουδιού στην Ελλάδα, τι έχετε να πείτε;
Θα καθοριστεί πλέον από την δύναμη του διαδικτύου και την επιρροή που έχει με τον κόσμο. Πιστεύω πως εκεί θα παιχτεί το παιχνίδι. Πάντως, οι αξιόλογες μεμονωμένες φωνές δεν λείπουν. Το μέλλον του τραγουδιού θέλει –πάνω απ’ όλα- σκέψεις που να αντιμάχονται τον θρίαμβο του κιτς που έχει κατακτήσει τα ευρύτερα λαϊκά στρώματα (μικρομεσαίους αλλά και νέα τζάκια). Θα πρέπει να ορθωθεί ένας τολμηρός αισθητικός λόγος που να αφυπνίσει τον ακροατή από τον εμφανή (ή έρποντα) λαϊκισμό. Δεν είναι εύκολη δουλειά αυτό αλλά καλούμαστε ΟΛΟΙ να συμμετέχουμε σε μια δράση που παλαιότερα την ονομάζαμε Πολιτική…
13) Όσο για το ραδιόφωνο. Το ραδιόφωνο δεν ανήκει πλέον στους παραγωγούς και στους ακροατές, αλλά στους ιδιοκτήτες των ραδιοφωνικών σταθμών;
Σαφώς και ανήκει στους ιδιοκτήτες του. Γι αυτό και συναντάμε σε όλο το 24ωρο διαφημίσεις και τραγουδάκια που τα ακούει κανείς κατ’ εξοχήν στις νυχτερινές πίστες. Με μουσικές φτηνιάρικες και στίχους αξιοθρήνητους. Το μόνιμο μότο των ιδιοκτητών είναι «δεν τα βγάζουμε πέρα». Εγώ λέω λοιπόν, «τότε κλείστο το ρημάδι». Το ότι συνεχίζουν να το λειτουργούν, σημαίνει πως κάτι τρέχει… Και θα επαναλάβω: ας βάλουμε κι εμείς το χεράκι μας στην ανατροπή αυτών των ραδιοφώνων κλείνοντας το κουμπί τους. Όσο και εθισμένοι να είμαστε, πόσο δύσκολο είναι αυτό;
14) Απ' ότι ακούω και βλέπω η Ελληνική Δισκογραφία, έχει τελειώσει και το μέλλον της βρίσκεται παγκοσμίως στο Διαδίκτυο και στο "MY SPACE". Γνωρίζετε κάτι γι' αυτό; Αν ναι, ενημερώστε με γιατί εγώ δεν γνωρίζω κάτι περισσότερο. Ωστόσο, τι γνώμη έχετε γι' αυτό, καθώς και για την ύπαρξη των "ιντερνετικών ραδιοφώνων;
Το my space είναι ιντερνετικός προσωπικός χώρος, σαν ένα τετράδιο προσωπικό που το δημοσιεύουμε. Με βάση αυτό το τετράδιο έχουμε τη δυνατότητα να επικοινωνούμε και με άλλους τους οποίους δεν γνωρίζουμε. Αυτό το βρίσκω πολύ σπουδαίο για όποιον επιθυμεί την επικοινωνία. Μπορεί να γνωστοποιήσει σκέψεις του να ζητήσει τις απόψεις των άλλων, να μοιραστεί με άλλους μια γνώμη πάνω σε ένα θέμα κλπ. Εξελίσσεται ως ένας νέος τρόπος «παρέας». Είπαμε: νέα τάξη πραγμάτων και αυτό δεν μπορεί να σταματήσει. Θα αναπτύσσεται μια «σχέση» με έναν κόσμο που δεν γνωρίζουμε, με έναν κόσμο νοητό που άμα θέλουμε, μπορούμε και να γνωρίσουμε.
Κάπως έτσι δεν είναι και ο παραγωγός του ραδιοφώνου; Δεν έχει πάντα στο μυαλό του ένα νοητό ακροατήριο; Το internet δίνει ευκαιρίες και για να στηθεί ένα ραδιόφωνο με λίγα οικονομικά μέσα, τόσα ώστε ακόμα και ένας ιδιώτης να το στήσει μόνος του. Το θεωρώ -επίσης- πολύ σπουδαία κατάκτηση, γι αυτό λέω, πως ΟΛΑ θα χρειαστεί να αλλάξουν και να μεταβληθούν σε μορφή που δεν την έχουμε ακόμα φανταστεί. Μακάρι να ζούμε για να δούμε, αντί τον θάνατο των Μέσων, την μεταμόρφωσή τους σε ουσιαστικό εργαλείο του ανθρώπου.
15) Εκτός από μουσικοσυνθέτης, ραδιοφωνικός παραγωγός και κιθαριστής, είστε και διευθυντής του διαδικτυακού περιοδικού "TAR"). Πως σας προέκυψε αυτή η επιπλέον ιδιότητα; Μιλήστε μου αναλυτικά και γι' αυτό;
Το διαδικτυακό περιοδικό TaR (www.tar.gr) έκλεισε τον έναν χρόνο λειτουργείας και συνεχίζουμε…
Από το 1982, έως το 1986 λειτούργησε ως έντυπο και άντεξε 13 τεύχη. Αποτεινόταν (όπως και τώρα) στον κόσμο της κιθάρας και παράλληλα σε ένα ευρύτερο αναγνωστικό μουσικό κοινό. TaR στα αρχαία Περσικά σημαίνει «χορδή» και είναι το δεύτερο συνθετικό της λέξης GUITAR. Είμαι άνθρωπος της κιθάρας και της Μουσικής. Κατέχω καλά το αντικείμενο αυτό και έχω μεγαλώσει τόσο, όσο αρκεί για να εκδίδω και να διευθύνω ένα τέτοιο περιοδικό. Έχω μαζί μου αξιόλογους συνεργάτες (Γρηγορέας, Ασημακόπουλος, Αγραφιώτη, Μονεμβασίτης, κα) και δίνουμε τη δική μας μάχη στον διαδικτυακό τύπο. Παράλληλα έχουμε και το tar radio (www.tar-radio.com) που θεωρώ πως είναι σε καλό μουσικό επίπεδο. Με όλη αυτή τη δραστηριότητα (προσθέστε συναυλίες, δισκογραφία, ωδείο, ραδιόφωνο, μελέτη, οικογένεια) νιώθω ευτυχής που έχω τόση ενέργεια ώστε να επιμένω σε πράγματα που προϋποθέτουν επιμονή και συγκέντρωση δυνάμεων. Αρκεί αυτό να συνεχιστεί…
