Επανέρχεστε με ένα νέο δίσκο που περιλαμβάνει πολλούς, εξαιρετικούς συνεργάτες, μουσικούς και στιχουργούς. Με ορισμένους εξ αυτών συνεργάζεστε μάλιστα για πρώτη φορά.
Πώς προέκυψαν αυτές οι επιλογές, αυτές οι συνεργασίες;
Ν.Μ.: Κάνω ένα άλμα προς τα εμπρός, με την έννοια της αλλαγής των εργαλείων μου. Ανανεώνω τους ερμηνευτές μου επιδιώκοντας να τοποθετήσω το υλικό μου στην εποχή μας. Δεν εγκαταλείπω τα χαρακτηριστικά μου. Επιμένω στην υπερήφανη μελαγχολία της μουσικής. Στο δίσκο «Στου χρόνου τις καταπακτές» ανακαλύπτω νέους, ως επί το πλείστον, στιχουργούς που μαζί με παλαιότερους, έγραψαν λόγο διεισδυτικό, ευθύβολο, αποκαλυπτικό, κοινωνικό, ερωτικό, αποκομίζοντας ρωγμές ψυχής που είναι και δικές μου (Γ. Κορδέλλας, Μ. Φασουλάκη, Λ. Δημοπούου,
Χ. Παπαδόπουλος, Κ. Φασουλάς, Κ. Βεκρή).
Συνεργάστηκα με ερμηνευτές που απασχολούν με σοβαρό τρόπο ένα σύγχρονο κοινό και αισθάνομαι μεγάλη συγκίνηση που άκουσαν το κάλεσμά μου. Πρώτα ονόματα σήμερα: Μ. Ασλανίδου,Γ. Νέγκα, Μ. Πασχαλίδης, Δ. Τσακνής, Μ. Τσέρτος, Γ. Χαρούλης, με πρωτοεμφανιζόμενους στη δισκογραφία, όπως τον Χρήστο Κωνσταντόπουλο,
την Αμαλία Τάτση, καθώς και την Σ. Μαργιολά.
Εγώ, ο παλιός, με ένα νέο κόσμο! Το χάσμα των γενεών δεν αποκαλύφθηκε… Ήρθαμε κοντά ο ένας στον άλλον με πολλή τρυφερότητα. Ακόμα και η ίδια η παραγωγή είναι υπό τη σκέπη μιας ανεξάρτητης παραγωγής-εταιρίας (Protasis) κι έτσι όλα συντείνουν στο να υπερασπιστώ πως το σύνολο των ενεργειών βρίσκεται μέσα στις καινούριες συνθήκες της δισκογραφικής πραγματικότητας της εποχής μας. Τώρα και πάλι τον λόγο έχουν οι ακροατές των δίσκων. Αυτοί είναι που και πάλι θα αποφασίσουν για την πορεία της ασθμαίνουσας ελληνικής δισκογραφίας. Η διαφορά από το παρελθόν έχει να κάνει με το /ότι διαμορφώνονται συνθήκες μιας άλλης πραγματικότητας που και το κοινό έχει την ευθύνη να ψάξει για να ανακαλύψει καινούρια τραγούδια.
Να τα ανακαλύψει πέρα από τη βιτρίνα των εξαρτημένων ΜΜΕ. Οι «Καταπακτές» είναι πολύ-συμμετοχικός δίσκος και θα παλεύει να πάρει τη δική του θέση στη σημερινή πραγματικότητα. Μέσα σε μια πρωτόγνωρη εθνική κρίση που ταρακούνησε
συθέμελα ολόκληρη την κοινωνία μας. Ευελπιστώ τα τραγούδια και το ήθος τους να εισχωρήσουν στις ψυχές. Τότε μόνο θα θεωρήσω τις προσπάθειές μας πετυχημένες.
47 χρόνια στη δισκογραφία… ακούγονται πολλά.
Πώς διαγράφεται ο δικός σας εσωτερικός χρόνος μέσα στην πορεία αυτή; Ποιες ήταν οι δικές σας καταπακτές τις οποίες τολμήσατε να ανοίξετε ή έτυχε να πέσετε μέσα;
Η καταπακτή είναι μία δίνη που μας τραβάει προς τα κάτω ή είναι ένας μοχλός συμπυκνωμένης ενέργειας από το παρελθόν που μας εκτινάσσει προς τα εμπρός,
προς το μέλλον;
Ν.Μ.: Τα 47 μου χρόνια δισκογραφικής ενασχόλησης (προσθέστε και τον χρόνο παράλληλα της μελέτης κλασικής κιθάρας που προηγήθηκε),ας πούμε 50 χρόνια χοντρικά, είναι για μένα χρόνος σημαντικός, πολύτιμος, που με έκανε να ασκηθώ, όχι μόνο στη μουσική αλλά και σε επιλογές ζωής. Με βοήθησαν να διαλέξω το μέρος που
εκεί αγκυροβόλησα για τις συναναστροφές μου και για να υπερασπιστώ όλα όσα πίστεψα. Για να μην ευνοήσω την ανοησία, τη βλακεία, την ελληνο κουτοπονηριά και τέλος, για να προσπαθήσω κι εγώ να συμβάλω σε ό,τι μπορεί να οδηγήσει την κοινωνία προς τα μπρος και όχι προς τα πίσω…
Είχα διαισθανθεί πως μ’ αυτά θα παλέψω από την τότε ενασχόλησή μου με το
«Νέο κύμα» τού ’60, όταν νέο παιδί ξεκινούσα (από το 1964) τη δισκογραφική μου περιπέτεια… Από τότε που πρωτογνώρισα πρόσωπα και καταστάσεις που
συνέθεταν ένα τόσο γοητευτικό και αντιφατικό τοπίο! Εκεί, λοιπόν, έφτιαξα την πρώτη μου ύλη, το αποτύπωμά μου. Όταν μαζί με άλλους συναδέλφους μουσικούς-τραγουδιστές-παραγωγούς,συμμετείχαμε στο κλίμα μιας εποχής που τουλάχιστον μας επέτρεπε να φτιάχνουμε τα προσωπικά μας όνειρα, ανυποψίαστοι για το τι θα
ακολουθήσει…
Έτσι, πάντα φρόντιζα και για τις δικές μου «καταπακτές» ώστε να φυλάω ό,τι πολυτιμότερο κρατάω απ’ αυτά τα 50 χρόνια. Μνήμες, εμπειρίες, όνειρα, ουτοπίες, πειραματισμούς, επιτυχίες, αποτυχίες, θυμό, αισιοδοξία, δοκιμασίες…
Στον δίσκο «Στου χρόνου τις καταπακτές» μ’ αυτά καταγίνομαι. Διάλεξα στίχους που υπογραμμίζουν αυτή μου τη διάθεση να φυλάξω όλα όσα με σπρώχνουν προς ένα μέλλον που δεν γνωρίζω την πορεία του. Δεν γνωρίζω τι χρώμα έχει ο ορίζοντας. Παλαιότερα νόμιζα αφελώς πως έχει χρώμα… κόκκινο και μου έφαγε πολλά χρόνια να
καταλάβω πως ο πανδαμάτωρ χρόνος αλλάζει το τοπίο μαζί με τα χρώματά του…
Γιατί, κατά τη γνώμη σας, ο νέος δημιουργός αισθάνεται σήμερα ότι παλεύει σε μία δύσκολη και κατακερματισμένη αγορά -πέρα από την οικονομική κρίση που περνάει η Ελλάδα- όσον αφορά τον χώρο του μουσικού γίγνεσθαι (δισκογραφία, συναυλίες, διαδίκτυο); Φταίνε μόνο οι αριθμοί που έχουν πάντα αρνητικό πρόσημο; Είναι μόνο
εμπορικοί οι λόγοι;
Ν.Μ.: Η «κατακερματισμένη αγορά» έχει να κάνει με την κατακερματισμένη εποχή που έχει στους κόλπους της κατακερματισμένους πολίτες.
Δεν καταφέραμε να φτιάξουμε έναν πολιτισμό που να εμπνέει και να οδηγεί. Όχι μόνο σε επίπεδο εξουσίας. Η αδυναμία αυτή απλώνεται σε όλο το φάσμα των στρωμάτων. Από τα πολιτικά κόμματα, τους θεσμούς, την εκπαίδευση, τα ΜΜΕ, τον πολιτισμό, τη διατήρηση της παράδοσης, την εκκόλαψη νέων πνευματικών δυνάμεων, ένα μεγάλο
σεντόνι έχει σκεπάσει την ορατότητα, θαρρείς και χάσαμε την ικανότητα να βλέπουμε ή να διαβλέπουμε αυτό που θα συμβεί σε σύντομο χρόνο.
Η αγορά είμαστε όλοι εμείς και ο καθένας μόνος του όταν βγαίνουμε από τον ιδιωτικό μας χώρο. Είναι εντυπωσιακό όταν γνωρίζουμε την ζωτικότητα που υπήρξε στον παλαιότερο πολιτισμό μας και πόσο αυτός λειτούργησε κατά διαστήματα. Όταν -για παράδειγμα- η δεκαετία του ’60 υπήρξε βάλσαμο για τη μετεμφυλιακή μας σχιζοφρένεια… Το θέμα όμως του κατακερματισμού δεν τελειώνει εδώ.
Η μεταπολιτευτική περίοδος δεν κατάφερε να φτιάξει δομές για μια ποιότητα
ζωής μέσα στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι. Απεναντίας διαβρώθηκε ολόκληρος ο κοινωνικός ιστός και υποτάχτηκε στη λατρεία του χρήματος, εγκαταλείποντας κάθε σχέση με τον πολιτισμό και την προοπτική του. Η λατρεία της υλικής απόκτησης
παραμέρισε οποιαδήποτε άλλη και αυτό φαίνεται ανάγλυφα στο ελληνικό τραγούδι, όταν ευνοήθηκαν υπέρμετρα από κράτος, ΜΜΕ, θεσμούς και λαό, εκφυλιστικά τραγουδιστικά φαινόμενα. Οι νυχτερινές πίστες, τα νυχτοκάματα, οι μεγαλοτραγουδιστάδες, τα κυκλώματα της νύχτας, η δισκογραφική υπεροψία, όλα όσα έσερναν το τραγούδι στον Καιάδα, κατάφεραν να το απαξιώσουν στη συνείδηση του κόσμου. Να μετατρέψουν το τραγούδι σε ανυπόληπτο κατασκεύασμα εκτόνωσης,
δίχως κανένα ψήγμα στοιχειώδους πνευματικότητας… Υπάρχουν βεβαίως και τραγουδοποιοί που διασώζονται απ’ αυτήν την ισοπέδωση που ο ίδιος ο λαός-καταναλωτής αποδέχτηκε και αγκάλιασε, αλλά το έργο πνίγονται στο συνολικό τοπίο… Τώρα που η αντίληψη «αγοράζω δίσκο» αντικαταστάθηκε με το «κατεβάζω δίσκο», τώρα που το παιχνίδι έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο, τώρα που η όποια δύναμη των εταιριών δίσκων έχει συρρικνωθεί στο ελάχιστο, τώρα που το μπόνους
παίζει πρωτεύοντα ρόλο, τώρα που ο συνθέτης έχει καταντήσει πένητας, όλοι ανασκουμπωνόμαστε από τους βυθισμένους καναπέδες μας, τώρα που είναι πολύ αργά! Αναπολώντας έναν παλαιότερο βίο που η λάμψη του έχει χάσει πλέον το
φως της. Δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε στα νούμερα της αγοράς. Το κάναμε ήδη αυτό αφελώς για πολλά χρόνια. Τα νούμερα πωλήσεων πλέον δεν μας δείχνουν παρά την κάθετη πτώση μας στην αγορά και στην προοπτική. Τώρα πια, μετά το
μεταπολιτευτικό φαγοπότι, είμαστε βουτηγμένοι μέσα στην ποικιλόμορφη κρίση, τόσο που δεν μπορούμε να προβλέψουμε το αύριο που ξημερώνει, τώρα λέω, είναι η στιγμή που το μέλλον θα οριστεί από όσους έχουν τα κότσια να προβάλουν έργο που να πείθει μια διαλυμένη αγορά που αναζητάει με αξιοπρέπεια προϊόντα διαφορετικά, που
σέβονται τον πολίτη. Όμως, πόσο μπορούμε να βρεθούμε μέσα σε μια καινούρια αγορά που ακόμα δεν την γνωρίζουμε; Η αυτοψία του πτώματος θα δείξει τον δρόμο…
Τι ρόλο παίζει η νέα τεχνολογία στη δουλειά σας και στη ζωή σας; Ποιες ευκολίες σας έχει προσφέρει το διαδίκτυο αν χρησιμοποιείτε;
Ν.Μ.: Η σημερινή τεχνολογία των πολυμέσων είναι αναπόφευκτα δεμένη με το παρόν και το μέλλον μας. Είναι το εργαλείο δουλειάς. Χωρίς αυτό περπατάμε «ξυπόλητοι στα αγκάθια». Αυτό, όμως, δεν σημαίνει την κατάχρηση του εργαλείου.
Εξακολουθεί να παίζει ρόλο πάνω απ’ όλα η ανθρώπινη ευαισθησία και οι επιλογές μας σε έναν ηχητικό κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς και ορίζεται από «μόδες» και ρεύματα. Επαναλαμβάνω: η τεχνολογία είναι απλώς ένα χρήσιμο εργαλείο δουλειάς και τίποτα παραπάνω. Όποιος χάνει τα όρια, απλώς αποδεικνύει την ακαταλληλότητά
του να συμπεριφερθεί ως δημιουργός με όλη τη σημασία της έννοιας. Προσωπικά, χρησιμοποιώ την τεχνολογία στο σημείο που να μην με ενοχλεί στο να ξεδιπλώνω τις ιδέες μου και την ατμόσφαιρα του προσωπικού μου ονείρου…
Συνέντευξη: Ηλιάννα Αντωνίου
Τμήμα Επικοινωνίας & Πολιτισμού ΑΕΠΙ
